Ҳанӯз 30 сол муқаддам конференсияи маданияти сухан дар шаҳри
Душанбе доир гардида буд , аниқтараш 24-25 ноябри соли 1988 дар
Академияи илмҳои Тоҷикистон. Матолиби конфронси мазкур дар
шакли китоби алоҳида соли 1989 аз ҷониби нашриёти “Маориф” таҳти
унвони “Маданияти сухан” зери назар ва таҳрири доктори илми
филолгия, узви вобастаи АИ Тоҷикистон, профессор Шарофиддин
Рустамов ба табъ расид.
Аз ҷумла дар мақолаи “Орфоэпияи тоҷикӣ ва вазифаҳои он” номзади
илмҳои филология М.Файзов чунин навишта буд: ”Забони адабии
ҳозираи тоҷик мисли дигар забонҳои тараққикардаи дунё шакли хаттӣ
ва гуфторӣ дорад, ки ба яке офография ва дигаре орфоэпия хизмат
мекунад. Орфография маънии дуруст навиштан ва орфоэпия дуруст
талаффуз карданро дорад.
Мушкилоти тадқиқоти илмии орфоэпияро ба риштаи таҳлил кашида
муаллиф аз ҷумла чунин тавсия медиҳад: “ Театр нигоҳбону
тарғиботчии орфоэпия мебошад. Бинобар ин ходимони
таҷрибаандӯхтаи театрро ба сохтани дастуру маҷмӯи қоидаҳои
талаффуз ҷалб намудан аз манфиат холӣ нест”
Воқеан ҳам ситораҳои санъати тоҷик Маҳмудҷон Воҳидов, Ато
Муҳамадҷонов, Туҳфа Фозилова, Муҳамадҷон Қосимов, Софя
Туйбоева дар гузаштаи начандон дур бо нутқи ҷолиби саҳнавӣ қалби
тамошобинро тасхир менамуданд. Ҳошим Гадоев, Сайрам Исоева,
Фирӯз Умар, Қурбони Собир, Ортиқи Қодир имрӯз ҳам бо садои
нотакрори худ баробари дар саҳна ҳунарнамоӣ кардан, филмҳои
тоҷикиро овоз медиҳанд.
Дар театри Конибодом ки таърихи анқариб 90 сола дорад, ба нутқи
саҳна эътибори хоса медоданд. Санъаткорони асил Солеҳҷон
Холиқов, Мавлуда Обидова дар солҳои шастум, Дилором Баҳромова,
Истад Мамадҷонова дар солҳои 70-ум, Мухтор Ҳайдаров, Юнусали
Эргашев, Дилбар Сулаймонова, Умарали Сатторов дар солҳои 80-уму
90-ум меъёрҳои забони адабии тоҷикиро риоя намуда посдори
орфоэпияи тоҷикӣ дар театр буданд.
Тирамоҳи соли 2008 баъди хатми донишкадаи санъати Тоҷикистон як
гуруҳ ҷавонони ба истеъдод, ки ҳамагӣ 4-5 сол пеш дар студияи
актерони нараси назди театри Конибодом машқи ҳунар мекарданд,
ҳамчун актери касбӣ ба остонаи театр гом ниҳоданд. Ин сегонае ки ба
ҳаёти театр нафаси тоза бахшид. Муҳиддини Музаффар, Фарҳоди
Ғаффорпур ва Ғайрати Қодир бо нерӯи нав ва синаҳои моломоли орзу
даст ба таҳияи спектакли сабки нав заданд. Чунин “найрангҳои
чуҷаҳои нав аз тухм баромада” боиси ҳайрати насли нафақахӯри театр

гардид. Ҳатто раҳбарияти собиқи театр ба талошҳои эҷодии ин
актерони ҷавон бо назари шубҳа менигарист.
Аммо нутқи буррои саҳнавии Муҳиддини Музаффар ва Фарҳоди
Ғаффорпур вақте аз саҳнаи театр на танҳо дар спектакл балки дар
тадбирҳои идонаи шаҳри Конибодом садо дод, лаҷоми саманди театр
ба дасти ин ҷавонон дода шуд.
“Ваҳваҳабонувон”, “Суди девонагон” “Қобил” барин спектаклҳои сатҳи
ҷаҳонӣ театри Конибодомро ба ҷаҳониён муаррифӣ намуд.
Хуб, орфоэпия оё ҳоло дар театри Конибодом риоя мешавад?
Эҳсос мекунам, ки бештар дар нутқи ҳунарпешагон Фарҳоди
Ғаффорпур, Хушнуди Дадо, Нозанин Ҷуразода, тарзи талаффуз риоя
карда мешавад.
Дуруст аст, ки шогирдоне ки асрори нутқи саҳнаро омӯхтаанд, хуб
медонанд, ки театр ҳам як василаи забономӯзӣ ва тарзи сухангӯии
адабӣ мебошад.
Умедворам, ки анъанаи неки тарбияи инсони соҳибзавқ дар театри
Конибодом идома меёбад.

Зайнидин Орифӣ,
Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон

Санаи 13 феврал дар бинои театри шаҳри Конибодом намоишгоҳи мусаввирони ҷавони Тоҷикистон таҳти унвони “Корвони хаёл” оғоз ёфт.

В Канибадамском Театре будет показан работы молодых таджикских художников.

время: с 13 до 20 Февраля (09-00 до 16-00)

Корвони хаёл – Нахустин намоишгоҳи мусаввараҳо дар Театри Конибодом.

Корвони хаёли мусаввирони ҷавони Тоҷикистон – дар намоишгоҳи мусаввараҳои сайёр, ки аз 13 то 20 феврали соли 2019 (аз 09-00 то 16-00) дар Театри Конибодом баргузор мегардад, ба намоиш гузошта хоҳад шуд. Дар намоишгоҳ баргузидатарин мусаввараҳои 10 тан аз рассомони ҷавони кишвар пешкаши ҳаводорони санъати тасвирӣ карда мешавад. Аз ҷумла:

Наим Мӯъминов,

Далер Усмонов,

Мақсуд Мирмуҳаммадов,

Мизроб Холов,

Евгений Фоменко,

Абдуҷаббор Раҳматов,

Тимур Маҳкамов,

Носир Мӯъминов,

Ғайрат Усмонов,

Фарҳод Сатторов.

Корвони хаёли рассомони ҷавон пас аз Конибодом дар шаҳрҳои Истаравшан ва Бохтар низ ба намоиш гузошта хоҳад шуд.

 

Аз 15 то 22 апрели соли 2019 дар шаҳри Душанбе Фестивал-озмуни ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ «Парасту — 2019» баргузор мегардад. Дар ин бора Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон иттилоъ медиҳад.

Фестивал-озмун ба 30-солагии Истиқлолияти давлатии Тоҷикистон ва 80 – солагии Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон Маҳмудҷон Воҳидов бахшида шуда, бо мақсади рушди драматургияи миллӣ, санъати театрии мамлакат, таҳияи асарҳои баландғояи ватанӣ, баланд бардоштани сатҳи маҳорати касбии коргардонҳо, ҳунармадон, рассомон, бастакорон, ҳисси ифтихори ватандӯстию ватанпарастӣ, анъанаҳои хуби таърихию фарҳангӣ гузаронида мешавад.

Дар Фестивал-озмун тамоми театрҳои касбии ҷумҳурӣ иштирок карда метавонанд. Ба Фестивал-озмун беҳтарин намоишномаҳое пешниҳод мешаванд, ки тӯли солҳои 2017-2018 рӯи саҳна омадаанд.

Дар бораи ин ки чӣ гуна дар Конибодом театр аз бечорахона ба макони муҳаббат табдил ёфт

 

Имрўз баҳси асосии театриҳову тамошобинон нафурўхтани чипта барои тамошобини ихтиёрӣ мебошад. Намоиши хуб нест? Тамошочии мо танбал шудааст? Кӣ метавонад дувумиро гунаҳкор кунад? Бо ин суолҳо баҳс дар ВАО чанд соли охир гарм аст. Ягона нафароне, ки ин ҷо бурд доранд ва вазифаашонро иҷро мекунанд инҳо гуруҳи сеюм – рўзноманигоронанд, ки ҳам масъулияти хабаррасониро иҷро мекунанд, ки намоиши нав буду театр бе тамошочӣ ё пур аз тамошочии иҷборӣ ва ҳам бо пур кардани саҳфаҳои хабарӣ ҳақмузд мегиранд. Аммо на ҳамеша нашри чунин хабарҳо ба манфиати театру театриҳост, ҳарчанд ҳама намуди мақолаву гузоришро дар ҷаҳони имрўз PR (таблиғ) мегўянд.

Имрўз аз набудан ё кам будани PR дар театрҳои Тоҷикистон мехоҳем бигўем. Ҷавонони дунёдида ва сафаркардаи театриҳои шаҳри Конибодом қоил мешаванд, ки баъди таҷрибаи даҳсола яке аз иллати асосии ин мушкилро пайдо кардаанд. Яъне, хубу нохуб – дар тамоми те- атрҳои Тоҷикистон маҳсулот истеҳсол мешавад, аммо онро фурўхта наметавонем. Ҳанўз дар системаи шўравӣ мондаем, дар самти фурўши маҳсулот, ба даврони бозаргонӣ натавонистем гуза- риш кунем. Чун дар шўравӣ бахши таблиғ ва PR-и намоишҳо умуман фаъол набуд, нафаре ҳам бо ин вазифа кор намекард ва ҳатто вақти тавлиди намоиш ба ин самт умуман пул ҷудо намешуд. Албатта, ҳаст як нафар бо вазифаи маъмур, ки ў ҳам қудрати ташкил кардани намоишҳо дар корхонаву мактабу боғчаҳоро дорад. Яъне, дасташ то он ҷое дароз аст, ки тамошочии маҷбур онҷ- ост. Боқӣ, дигар тамошочиҳое, ки дар ягон муассисаи давлатӣ кор намекунанд, қариб, ки аз будани театру намоишҳои нави он бехабар мемонанд.

Шояд дигар ҳамкасбон ба дарки ин масъала расида бошанд, ки бояд коре карда маҳсулотро фурўшанд. Аммо чун ба ин самт на маблағ ҷудо мешаваду на имконият, аз ноилоҷӣ ин корро бе анҷом гузоштанд. Дар ин миён ягона дастоварди мо ҳамин аст, ки ба ҷуз актёр будан бо дигар барномаҳои муосири компютерӣ ошно шудем ва истифодаи онҳоро фарох дар кору зиндагӣ ба роҳ мондем. Аввалин қадамҳоро чӣ гуна гузоштем? Бо сохтани постерҳои таблиғотии намоишҳо бо тарҳи нав ва ба талаботи бинандаи имрўз ҷавобгў. Онҳоро то тавонистем дар шабакаҳои интернетӣ таблиғ кардему то ҳол мекунем. Ин мушкилро бояд гуфт, ки дар Тоҷикистон то ҳол ҳастанд театрҳое, ки намоиш тавлид мешавад ва оддитарин шакли таблиғ – постер надоранд. Дар мавриди таблиғ умуман фикр намекунанд.

То чанд вақт пеш мо таблиғу ташвиқи театрро бе маблағгузорӣ ва аз ҳисоби худ мекардем, чун дарк кардем, ки таблиғу фурўши намоиш вақту заҳмату баъд натиҷааш баробари тавлиди намоиш меистад. Ҳоло ба хулосае омадем, ки шӯъбаи таблиғ ва ташкили намоишҳоро кушоем. Вазифаи коргарони ин шӯъба танҳо таблиғи ҳарчи зиёди намоишҳо ва пайдо кардани роҳҳои фурўшӣ он мебошад. Онҳо бояд дар тамоми ВАО, рўзнома, маҷала, радио, телевизион ва шабакаҳои интернетӣ театрро таблиғ кунанд. Аз тамоми шикасту рехти театр ва дастовардҳои он бояд мардуми шаҳр огоҳ шаванд, тавасути ҳамин шӯъба.

Мо намегўем, ки инак зуд ба мақсади оммавӣ кардани театр расидем. Не, ҳоло ҳам дар шаҳри Конибодом ҳастанд нафароне, ки дар куҷо будани бинои театрро намедонанд. Мо умедворем, ки ин таҷрибаи роҳандохтаамон дар дигар театрҳо ҳам амалӣ мешавад ва онҳо бояд барои таблиғи намоиш аз буҷаи театр пул ҷудо кунанду чунин як шуъбаро боз намоянд. Кормандони шӯъба аз рўзноманигорон иборат аст, ки ҳамеша дар ВАО аз театр менависанд. Нафари дигаре ҳаст дар ин шуъба, ки ў наворбардор – аккос аст ва ҳамаи воқеаҳои дар театр рухмедодаро аксу видео мегирад. Ҳаст нафаре, ки ў аксу видеоҳоро тадвин менамояд. Тамоми маҳсулоти кории ин нафаронро корманди дигари шӯъба бо вазифаи маъмур дар сомонаҳои интернетӣ пахш мена- мояд. Шуъба дар ду самт театрро таблиғ менамояд. Якум, ин ВАО-и рақамӣ ва дуввум ба воситаи ВАО чопӣ. Яъне, тамоми имкониятҳои таблиғро истифода мебарем, ки тамошочии мо дар як ҳафта як маротиба бо театр бархурд дошта бошад. Аз радио мешунавад, аз ТВ мебинад, ё нашрияе чизе навиштааст. Постерҳои кўчагиро пешорўяш мебинад, дар кўча ба ў флайри таблиғи театр медиҳанд ва роҳҳои дигаре боз ҳастанд.

Дуруст, ки гуфтем, шӯъба ба таври расмӣ корро тоза шуруъ кардааст, аммо ин ки дар ҳамин самт мо худфаъолона кор мекардем, аллакай натиҷаҳои ин таблиғҳоро дида истодаем. Имрўзҳо ақалан ду-се нафар ба телефони театр занг зада, намоишро мепурсанд, ки соати чанд ва кадом рўзҳо? Чанд сол пеш касе аз театр намепурсид, ҳоло мардум таваҷҷуҳ мекунанд ва ақаллан, дар бораи театр фикр мекунанду занг зада маълумот гирифтан мехоҳанд.

Мисоли дигар аз таҷрибаи худамон. Даҳ сол пеш вақте ба театр кор омадем, мардум ба мо чун як бечора таваҷҷуҳ карда, қариб ки эҳтиром намекарданд. Ҳоло намегўем, ки нигоҳи марду- ми шаҳри Конибодом куллан тағийр ёфт. Як қисме акнун ба мо чун актёр бо эҳтиром муносибат карда мегузоранд, ки фарзандҳояшон дар театр шогирд истанд. Яъне, ба восиати таблиғи хубу бо сифат нафақат ба тамошобин хабар мерасонему намоишҳоро мефурўшем, балки бо ин роҳ миёни мардум ҳунарманд актёрро улгу, шахсият карда истодаем.

Мисоли дигар. Мо сафарҳои кишварҳои хориҷ кардем ва кишварҳои пешрафтаи Аврупову Осиё буд. Баъди ин барои мардуми шаҳр театр боиси ифтихор шудааст. Ин бино, ин саҳна ва кормандонаш миёни мардум, ки тамошобини асосии мост, аз бечорахона ба макони муҳаббат табдил шуд.

Сӯҳбати комил ва пур аз маълумоту таҳлили мавзўъҳои муҳими рўзи театрро сари шабакаи иҷтимоии телеграмм бо ҳунарманди ҳамин театр Фарҳодҷон Fаффорпур анҷом додем. Чаро махсус ёд кардем, аз шабакаи телеграмм? Аксарияти ҳунармандони солори театрҳои пойхтахт оддитарин барномаи имрўзи интернетро надоранд, ки беҳтаринҳои таблиғи театр мебошад. Чун мебинем, саҳфаҳои актёрҳои кишварҳои ғарбӣ (ҳатто ҳамсоякишварҳо) чӣ қадар аъзои доимӣ доранд, ки аз он миён агар 10 фисадаш ба театр равад, тамошочии даҳрўзаи театр таъмин аст. Ҳоло агар даҳ ҳунарманди театр чунин саҳифа дошта бошанду ҳамин гуна мухлисони худро ҷалб карда, ба театр даъват кунад, пас тамошочии солонаи театр таъмин мегардад. Замони он аст, ки воқеан, сари технолоҷӣ кардани намоишу театрҳо фикр кунем. Ҳанўз бо як таблои эълон ва се занги фоэ театр қаноатманд шуда наистем. Театр имрўз ба таблиғ аз роҳҳои муосир ниёз дорад, ки хушбахтона, дар шаҳри Конибодом ин кор шурӯъ шуд.

Нусха аз мақолаи “Театри мо кай пул меорад?”- и рӯзномаи “ИмрӯзNews”, 15 январи 2019. 

Ҷасури Вашгирдӣ

 

 

Дар ҳамин шабу рўзе, ки мардум аз набудани тамошочӣ дар театрҳои пойтахт доду фарёд мезананд, дар як гўшаи кишвар театр зинда аст. Зинда ба маънои томаш.

Дунёи муъҷизаҳост, дунёи Театри шаҳри Конибодом!

Театри давлатии мусиқии тамошобини ҷавон ба номи Одилҷон Назарови шаҳри Хуҷанд имсол намоиши солинавии “Зангӯлаи сеҳрнок”-ро дар таҳияи коргардони ҷавон Темур Султонов ба саҳна гузошт.

“Зангӯлаи сеҳрнок” аз санаи 24 декабри соли 2018 то 11 январи соли 2019 соатхои 10, 12 ва 14 дар толори Театри давлатии мусиқии тамошобини ҷавон ба номи Одилҷон Назаров баргузор хоҳад гашт.